ایرانیان زیر تیغ سیاست مهاجرتی ترامپ| سومین گروه اخراج شده به ایران رسیدند

رویداد ۲۴| اخراج اتباع خارجی در ایالات متحده، برخلاف تصور عمومی، صرفاً به اقامت غیرقانونی محدود نمی‌شود و می‌تواند در نتیجه مجموعه‌ای از تصمیم‌های اداری، امنیتی و قضایی صورت گیرد. در دوران ریاست‌جمهوری دونالد ترامپ، این سازوکار‌ها به‌گونه‌ای به‌کار گرفته شد که اتباع برخی کشورها، از جمله ایران، بیش از گذشته در معرض لغو وضعیت اقامتی یا اخراج قرار گرفتند.

بیشتر بخوانید:

نخستین بستر این روند، فرمان‌های اجرایی مرتبط با محدودیت سفر و بازبینی فرآیند‌های مهاجرتی بود. هرچند این فرمان‌ها مستقیماً به «اخراج جمعی» اشاره نداشتند، اما باعث تشدید نظارت بر وضعیت اقامتی اتباع کشور‌های مشمول شدند. در این چارچوب، پرونده‌های اقامتی که پیش‌تر با انعطاف بیشتری بررسی می‌شد، وارد چرخه‌ای سخت‌گیرانه‌تر شد.

از منظر اجرایی، نقش اداره مهاجرت و گمرک آمریکا (ICE) و اداره خدمات شهروندی و مهاجرت (USCIS) پررنگ‌تر شد. افزایش اختیارات مأموران برای بازداشت موقت، بررسی مجدد پرونده‌ها و تسریع روند اخراج، موجب شد حتی تخلفات اداری جزئی یا نقص در مدارک، به پیامد‌های جدی اقامتی منجر شود. برخی ایرانیان، از جمله دانشجویان و پژوهشگران، با لغو ویزا یا عدم تمدید وضعیت اقامتی مواجه شدند؛ اقدامی که عملاً آنان را در مسیر خروج اجباری از آمریکا قرار داد.

نکته قابل توجه آن است که بخش مهمی از این اخراج‌ها نه در قالب تصمیم‌های قضایی علنی، بلکه از مسیر تصمیم‌های اداری صورت گرفت. در بسیاری از موارد، افراد پیش از رسیدگی کامل قضایی، با محدودیت زمانی برای ترک خاک آمریکا روبه‌رو شدند. این شیوه، امکان دفاع حقوقی گسترده را کاهش می‌داد و فشار روانی قابل‌توجهی بر افراد و خانواده‌هایشان وارد می‌کرد.

در حوزه دانشگاهی، اخراج یا خروج اجباری برخی دانشجویان ایرانی پیامد‌های مضاعفی داشت. قطع ناگهانی مسیر تحصیل، از دست رفتن پروژه‌های پژوهشی و دشواری انتقال به دانشگاه‌های دیگر، تنها بخشی از تبعات این روند بود. هم‌زمان، برخی دانشگاه‌ها تلاش کردند با ارائه حمایت‌های حقوقی یا تمدید موقت همکاری، از خروج فوری دانشجویان جلوگیری کنند، اما اختیارات نهاد‌های آموزشی در برابر تصمیم‌های فدرال محدود بود.

دولت ترامپ همواره تأکید داشت که این اقدامات مبتنی بر ارزیابی‌های فردی و امنیتی است و رویکردی مبتنی بر ملیت ندارد. با این حال، تمرکز آماری بر اتباع کشور‌های خاص، از جمله ایران، باعث شد این سیاست‌ها در عمل به‌عنوان بخشی از یک رویکرد هدفمند تلقی شود. همین برداشت، زمینه‌ساز اعتراض‌های حقوقی، شکایت‌های گروهی و انتقاد نهاد‌های مدنی در داخل آمریکا شد.

در نهایت، تجربه اخراج ایرانیان در دوران ترامپ نشان داد که سیاست مهاجرتی، صرفاً یک موضوع اداری نیست، بلکه به‌شدت تحت تأثیر فضای سیاسی و امنیتی قرار دارد. تصمیم‌هایی که در سطح کلان و با ادبیات امنیتی اتخاذ می‌شوند، در سطح فردی به ازهم‌گسیختگی زندگی‌ها، قطع مسیر‌های تحصیلی و نااطمینانی پایدار منجر می‌شوند؛ پیامد‌هایی که آثار آن، حتی پس از تغییر دولت‌ها، به‌سرعت از بین نمی‌رود.